Welkom op deze infopagina over nat scheren. Hier vind je alles wat je moet weten om er altijd perfect glad geschoren bij te lopen.
Een perfecte scheerbeurt
De meest gemaakte fouten bij het scheren zijn:
- een elektrisch scheerapparaat gebruiken
- de huid niet correct voorbereiden
- alcoholhoudende aftershave gebruiken
Je hoort wel eens beweren dat “echte mannen” zich met een scheermes scheren. Dat klopt, in zoverre dat je daarvoor een veilig scheermes gebruikt, en niet zo’n exemplaar met een open blad, dat je wel eens in een zwart-wit film terugziet, in de vaardige handen van een barbier. Wie zich zelf met zo’n levensgevaarlijk apparaat wil scheren riskeert een bezoekje aan het ziekenhuis.
Op deze webpagina zullen we trachten je warm te maken voor het scheren met het zogenaamde “safety mesje”, dat in een houder van b.v. Gillette, Wilkinson, Merkur, of Parker past. En we zullen het hebben over scheermesjes, wegwerpmesjes, aftershave, scheerolie, scheerkwast, scheerborstel, scheerzeep, scheerschuim.
Geschiedenis van het scheerapparaat
Rond het einde van de 18de eeuw werd een eerste poging ondernomen om een veiliger scheerapparaat te maken. De Fransman Jean-Jacques Perret bouwde de eerste “safety razor” met een houtschaaf als voorbeeld. In de jaren 1820 werd een soortgelijk scheerapparaat in Engeland gemaakt, dat een beperkte populariteit behaalde in West-Europa. In 1880 werd de eerste safety razor gepatenteerd in de USA, door de Kampfe Brothers. Het nadeel van al deze apparaten was dat je het mesje nog steeds diende te slijpen voor elke scheerbeurt.
Daar kwam verandering in toen de Amerikaan King Camp Gillette het wegwerpmesje bedacht. Daarmee werd Gillette meteen ook de grondlegger van de wegwerpmaatschappij. De safety razor van Gillette gebruikte een dubbelzijdig mesje, dat, nadat het bot geworden was, gewoon weggegooid kon worden.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog slaagde Gillette erin een lucratief contract met het leger af te sluiten, waardoor hij een bestelling van 3,5 miljoen apparaten en 32 miljoen mesjes wist binnen te halen. Het fortuin van Gillette was gemaakt en de safety razor met de dubbelzijdige wegwerpmesjes veroverde de wereld.
De mesjes van Gillette waren gemaakt van gewoon koolstofstaal en roestten snel, zodat ze ook vaak vervangen dienden te worden. Pas in 1965 kwam de firma Wilkinson op de markt met mesjes van roestvrij staal. Deze mesjes gingen veel langer mee dan de roestige Gillettes en de verkoop van de stainless steel mesjes veegde Gillette bijna compleet van de Europese markt, zodat de Amerikaanse firma ook wel moest volgen met roestvrije mesjes. Tegenwoordig kun je nog altijd zowel de roestvrijstalen als de koolstofstaal “double bladed safety razor” mesjes kopen. Deze laatste dienen na ieder gebruik in alcohol te worden gedompeld, om het roesten tegen te gaan.
Begin de jaren 1970 werd er een nieuw soort wegwerpmesje op de markt gebracht, waarbij je het vlijmscherpe mesje niet meer met je handen moest aanraken. De “cartridge” was een verkoopsstrategie van o.m. Gillette, ASR en Schick om aan “klantenbinding” te doen. Voor de introductie van de cartridge waren er zo’n dertig verschillende fabrikanten van scheermeshouders, die alle hetzelfde type dubbelzijdig wegwerpmesje gebruikten. Je kon dus zonder enig probleem een mesje van bv. Wilkinson in een houder van Gillette gebruiken, en vice versa. Het enige waar je moest op letten was of je scheerapparaat voor mesjes met drie gaten, dan wel mesjes met een gleuf bedoeld was.
Met de introductie van de cartridge was dit niet meer mogelijk, waardoor klanten verplicht waren om de mesjes van hetzelfde merk te kopen, wat de winstmarge van de fabrikant gevoelig verhoogde: door een gepatenteerde cartridge te gebruiken creeerden zij een soort monopolie, waarbij zij zelf de prijs bepaalden, in plaats van de concurrentie. Reclame werd vanaf dan een belangrijk middel om klanten te lokken. Vooral Gillette besefte dit, en mat zichzelf een sportief imago toe, geholpen door filmsterren en sportlui, die voor astronomische vergoedingen bereid waren de mesjes van Gillette de hemel in te prezen.
In 1971 bedacht Gillette een nieuwe truc: met de Trac II introduceerde men het eerste “dubbele mesje”, zogezegd voor een nog gladdere scheerbeurt. Het verkoopspraatje achter het dubbele mesje is dat het eerste mesje de haartjes een stuk omhoog trekt, waarna het tweede mesje ze afsnijdt voor ze terug in de huid veren. Andere merken volgden (noodgedwongen) met de productie van dubbele mesjes en in 1974 bedacht het Franse BIC een scheermesje dat je met houder en al weg gooide na gebruik. De wegwerpmaatschappij was op haar hoogtepunt, wat later zouden de groene jongens beginnen proberen de afvalberg in te dijken…
Ondertussen zijn we al gewend aan cartridges met drie, vier en zelfs vijf mesjes. Of die dingen inderdaad beter en gladder scheren dan het ondertussen reeds meer dan een eeuw oude enkele mesje, is nog maar de vraag. Volgens een artikel in de Britse krant “The Daily Mail”, waarin een medewerker van Gillette anoniem uit de biecht klapt, kost de fabricage van een zo’n cartridge ongeveer zes eurocent. Gillette verkoopt ze met ongeveer 5000% winst, aan drie euro per stuk…
Ondergetekende schakelde in 2008 over van cartridges naar een ouderwetse ‘krabber’ met het oermesje, en is niet alleen tevreden over de financiele voordelen: ook het scheren gaat vlotter en prettiger, met een minstens even glad eindresultaat.
Scheren met de “safety razor”
Zoals op de vorige pagina vermeld, schakelde ondergetekende medio 2008 over van een multimesjes scheersysteem, naar het uit 1901 daterende “double edge safety razor” systeem. De aanleiding om te kiezen voor een ‘onveilig’ blank mesje, dat je manueel in de scheermeshouder moet leggen, was het feit dat de cartridges met meerdere mesjes steeds verstopt raakten met haartjes en scheerzeep. Ik moest tijdens iedere scheerbeurt meermaals met een nagelborsteltje tussen de mesjes wroeten, om de aanplakkende rommel te verwijderen, en dat was ik grondig beu.
Het enige alternatief dat ik me bedenken kon was het ouderwetse eenmes systeem, en toen ik op vakantie in Tsjechie zo een ouderwetse ‘krabber’ zag liggen in de supermarkt, was de keuze snel gemaakt. Voor omgerekend acht euro had ik een plastic houder met tien mesjes, allemaal van Wilkinson.
Het scheren met de plastic safety razor ging verrassend goed. Omdat de ruimte tussen het mesje en de behuizing groter was dan bij de multimesjes-cartridges, spoelden haren en zeep vlot weg. Na gebruik schroefde ik telkens de houder open en veegde het mesje (voorzichtig) schoon. Met die behandeling bleven de mesjes erg lang scherp, en kon ik me acht tot tien keer scheren met een mesje. Met een multimesjes-cartridge was dat hooguit drie-vier keer. Naar mijn gevoel was ik even glad geschoren met de safety razor als met de dure multimesjes.
Toen ik enkele maanden later het laatste mesje opgebruikt had, ging ik op zoek naar nieuwe safety mesjes. Tot mijn blijde verbazing bleken die probleemloos op voorraad in de supermarkt, aan een belachelijk lage prijs van net geen twee euro, voor tien mesjes van “Gillette Bleue Extra” of voor twaalf mesjes van Wilkinson. Met die laatste kan ik me dus een honderdtal keer scheren, (12 x 8) voor nog geen twee euro, oftewel twee eurocent per scheerbeurt!
Als je de berekening maakt met het Gillette Mach III mesje, dat twee euro per stuk kost en drie tot vier scheerbeurten meegaat, dan kom je aan ongeveer 200 euro per jaar (met 100 Gillette Mach III mesjes), tegenover ongeveer 9 euro met de Gillette Bleue Extra (met 45 mesjes). Van een besparing gesproken! En niet alleen financieel, maar ook op ecologisch vlak scoren de all-metal safety mesjes beter dan de plastic cartridges…
Tijdens een zoektocht op internet kwam ik te weten dat er nog steeds metalen safety mesjes houders gemaakt worden, ondermeer door Parker en Merkur. Parker wordt in India gemaakt, en biedt een goede prijs-kwaliteit verhouding. Zo een nieuwe Parker kost je tussen de vijftien en de veertig euro, naargelang je een eenvoudig model neemt, of eentje met bv een handvat in buffelhoorn. Die metalen houders zijn quasi onverslijtbaar en gaan jaren mee. Een eenmalige aanschaf dus, van een heerlijk in de hand liggend apparaat, waar je nooit meer van af wil. (100% metaal = milieuvriendelijk) Even Googlen op “safety razor” levert je al gauw enkele adressen op -ook in Nederland- waar je zo een ouderwetse ‘krabber’ kunt bestellen.
Je kan kiezen voor een systeem dat je uit mekaar schroeft, zoals op bovenstaande foto van de Parker type 89R, of voor een Twist-to-Open systeem, waarbij je aan het handvat draait en de scheerpkop opent als een vlinder. Wie tijd wil besparen kiest best voor zo’n TTO systeem, zoals het erfstuk op onderstaande foto (circa 1950) waar ik me nu al meer dan een decennium mee scheer. Wie heeft er nog een zestig jaar oud apparaat in huis dat dagelijks probleemloos gebruikt wordt…
Scheerzeep, olie en aftershave
We hebben nu een scheermes, maar hoe gaan we ermee te werk? Onderstaande werkwijze is deze, die mij persoonlijk het meest bevalt. Je kan deze werkwijze natuurlijk ook gebruiken met je (dure) multimesjes-systeem.
Baardharen zijn stugger dan hoofdharen. Een goede voorbereiding zal tot een beter scheerresultaat leiden, voor meer comfort tijdens het scheren en voor een aangenaam zachte en gladde huid na het scheren.
Natte haren laten zich makkelijker snijden dan droge. Vandaar dat we scheerzeep, scheerschuim of scheergel gebruiken: om de haren nat te maken en nat te houden tijdens het scheren. Wie slim is scheert zich na het douchen, wanneer de huid niet alleen nat, maar ook opgewarmd is. Een hete handdoek of waslap helpt natuurlijk ook om de porieen open te zetten.
Wil je het absolute scheercomfort, dan breng je eerst nog een paar druppels scheerolie aan: dan glijdt het mesje nog vlotter over je huid. Die speciale scheerolie breng je aan op een reeds natte huid.
Vervolgens breng je scheerzeep aan. De meest comfortabele (en economische) manier is met een kwast en zachte (scheer-)zeep. Over die kwast later meer. Eerst een antwoord op de vraag “waarom geen scheerschuim of scheergel?” Het antwoord daarop is eenvoudig: omdat die het milieu meer belasten dan scheerzeep, en geen andere pluspunten bieden. En scheerzepen zijn bovendien goedkoper dan flacons of spuitbussen schuim en gel. Een potje Wilkinson scheerzeep kost momenteel ongeveer 2,50 euro en gaat een veertigtal scheerbeurten mee, met twee inzepingen per beurt (zie ook verderop bij “superglad”)
Met de kwast verdeel je de zeep beter rond de haartjes, zodat die vlotter scheren. Maar alleen een kwast van dassenhaar houdt genoeg water (en zeep) vast om je comfortabel in te zepen. Met andere kwasten is het resultaat veel minder. Een kwast van dassenhaar kost je vanaf twaalf euro, tot … “the sky is the limit”.
Vervolgens scheer je met de haargroei mee: op de wangen is dit meestal in een neerwaartse beweging, op de keel is dit vaak verschillend. Wie met de vingers over zijn stoppelbaard streelt, zal de groeirichting meteen voelen.
Dat scheren moet zachtjes gebeuren, met trage bewegingen en weinig druk op het mes. Laat het mes het werk doen! Sommige mensen houden van korte scheerbewegingen, andere van lange halen. Het maakt niet uit welke manier je gebruikt, als het maar comfortabel is. Spoel het scheermes regelmatig af met warm water, zodat zeepresten en haartjes verwijderd worden. Span je huid op, zo vermijd je dat je in je vel snijdt. Gekke bekken trekken voor de scheerspiegel is nog gezond ook 😉
Wie een echt supergladde scheerbeurt wil, die herhaalt na de eerste scheerbeurt (met de haren mee) het hele ritueel van inzepen en scheren, maar doet dit de tweede keer tegen de haargroei in. Met de safety razor lukt me dit zonder irritatie en met slechts uiterst zelden een klein sneetje. Deze tegen-de-haren-in methode wordt vaak afgeraden, want zou tot ingroeiende haartjes kunnen leiden. Zelf heb ik dat nog nooit ondervonden.
Als je vindt dat je glad genoeg geschoren bent, dan spoel je je gezicht af met koud water: dat laat de porieen samentrekken.
In de jaren ’70 van vorige eeuw was het stoer om na het scheren een plas aftershave in je gezicht te kwakken. Je verspreidde dan de hele ochtend een wolk Irish Mist, Old Spice of zelfs Hara Kiri. Die aftershave lotions bevatten echter veel alcohol, en alcohol droogt de huid uit. Ronduit slecht voor je huid, dus!
Wie verstandig is gebruikt een aftershave, die zijn functie vervult: de porien laten samentrekken, ontsmetten en verfrissen. Er bestaan aftershave gels, aftershave cremes, aftershave olieen, aftershave lotions en aftershave balsems. Kies er eentje die weinig, of beter nog, geen alcohol bevat en die je bevalt. Je kunt bij de betere drogisterij gratis staaltjes verkrijgen, waardoor je een keuze kunt maken die bij jouw huid en persoonlijkheid past.
Zelf gebruik ik dezelfde scheerolie waarmee ik mijn huid voorbereid op het scheren. Die olie bevat ondermeer menthol en natuurlijke geurstoffen. Sedert ik mij daar dagelijks mee verwen, is mijn huid veel zachter geworden, zodat die ook makkelijker scheert. Een win-win situatie dus.
Tegen de onvermijdelijke sneetjes, die je -hoe voorzichtig en bedreven je ook bent- af en toe zult oplopen helpt niet alleen een ijsblokje (wat je waarschijnlijk niet in de badkamer hebt), koud water, scheerolie of aftershave, maar ook een scheerstick. Zo’n scheerstick bevat aluminium- en kaliumsulfaat en zorgt ervoor dat de huid samentrekt, waardoor het bloeden al snel ophoudt.
Wie zijn baard of snor (of wenkbrauwen) in model wil houden, doet dat vaak met een schaartje, of een elektrische trimmer. Maar ook de dag van vandaag kun je, mits een beetje gericht zoeken, een goeie ouwe safety razor trimmer vinden, waarin je de vertrouwde dubbelzijdige scheermesjes kunt gebruiken.
Even zoeken op Google met “trimmer” of in het Duits op “Effilierer” of “Effiliermesser” levert je al gauw enkele adressen op waar je zo een ouderwetse trimmer kunt bestellen. Reken op 12 – 15 Euro voor een exemplaar in metaal.
popol.eu wenst je alvast een gladde beurt toe 😉